Νους

Οι σκέψεις μας είναι το θεμέλιο για τα λόγια, τις πράξεις τα συναισθή­ματα και τη συμπεριφορά μας. Μια βασική άσκηση στο διαλογισμό τής Ράτζα Γιόγκα είναι ο έλεγχος και η συνειδητή κατεύθυνση της ροής των σκέψεων. Η φυσική τάση της ψυχής είναι να σκέφτεται. Κατανοώντας τα είδη των σκέψεων μας μπορούμε πιο ξεκάθαρα να διακρίνουμε τις σκέψεις που μας ωφελούν από αυτές που είναι επιζήμιες ή άχρηστες. Μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε τις σκέψεις που παρουσιάζονται στον νου ως εξής:

Αναγκαίες σκέψεις
Είναι καθημερινές σκέψεις, ουσιώδεις για τη λήψη αποφάσεων σχετι­κά με πρακτικά θέματα, οι οποίες απαιτούν κάποιον χρόνο αλλά είναι απαραίτητες (π.χ. τι θα φάω, τι θα φορέσω κλπ).

Άχρηστες σκέψεις
Είναι οι περιττές σκέψεις που καταναλώνουν άσκοπα χρόνο και μας εμποδίζουν να ζούμε στο παρόν.

Αρνητικές σκέψεις
Πρόκειται για επιζήμιο είδος σκέψεων, είτε για τον εαυτό μας είτε για τους άλλους. Οι αρνητικές σκέψεις βασίζονται και τροφοδοτούνται από εγωισμό, θυμό, πλεονεξία, ανεκπλήρωτες επιθυμίες κ.ά.

Μοχθηρές σκέψεις
Είναι σκέψεις γεμάτες βία, που συνήθως οδηγούν σε πράξεις για τις οποίες οι άνθρωποι μετανιώνουν βαθιά.

Θετικές σκέψεις
Χωρίς να... ονειροβατούμε από αισιοδοξία, μαθαίνουμε να βλέπουμε το νόημα ή το μάθημα που κρύβεται πίσω από δυσκολίες και προβλή­ματα. Οι θετικές σκέψεις μάς βοηθούν να πειραματιζόμαστε με αξίες όπως είναι η συγχώρεση, το θάρρος, η ανεκτικότητα, η υπομονή κλπ.

Αγνές σκέψεις
Είναι οι σκέψεις που κάνουμε όταν μια αρετή έχει γίνει μέρος της ύπαρξης μας. Είναι σκέψεις με βάση τη σταθερότητα και την εσωτερι­κή πνευματική δύναμη.

Θεϊκές σκέψεις
Προέρχονται από ένα υψηλό στάδιο συνειδητότητας, όπου το άτομο με γνήσια γενναιοδωρία τρέφει ανιδιοτελή αισθήματα προς όλους ανε­ξαιρέτως.